DİL

Azerbaycan Cumhuriyeti dokuz milyonluk nüfusunun (2010) günlük iletişim aracı ve resmi devlet dili Azerbaycan dilidir.

Azerbaycanın başkenti
Bakü

Türkçe İran İslam Cumhuriyeti’nde yaşayan 20 milyonluk Azeri’nin da ana dilidir. Rusya’da, ABD’de, Türkiye’de ve Batı Avrupa ülkelerinde birkaç milyon Azeri yaşıyor. Yüzyıllar boyunca çeşitli ülkelerin sakinleri olmalarına rağmen, bugün de hangi ülkede yaşamalarından bağımsız olarak, Azeriler birbirlerini serbest anlıyorlar. Böylece, yeryüzünde hazırda Azerbaycan dilinde konuşan 30 milyondan fazla kişi yaşıyor.

Türkçe geneoloji sınıflandırmaya göre Türk dillerinden biri olup, bu dil ailesinin Oğuz grubuna dahildir ve en yakın akrabaları olan Türk, Türkmen ve qaqauz dilleri ile birlikte arazi prensibine göre Türk dilleri arealının güneybatı grubunu oluştururlar.

Geleneksel-morfolojik veya tipoloji sınıflandırma açısından Türkçe sondan eklemeli (aqlütinativ) * diller grubuna dahildir. Bu gruba dahil olan tüm diller gibi, Azerbaycan dilinde de insirafi (flektiv) dillerden farklı olarak tüm söz kökleri özümlü sözcük ve gramer anlamı olan bağımsız sözlerdir; gramer anlamlar ve gramer ilişkiler ise hep söz kökünden ve üssünden sonra gelen təkmənalı (monosemantik) şəkilçilər ile ifade edilir.

Azerbaycan halkının etnik temelini oluşturan Türkler şimdiki Azerbaycan topraklarında M.Ö. görünmeye başlamış, birinci binyılın başından ise başka kökenden olan birçok kavimlerle birlikte bu toprağın eski sakinleri olmuşlardır. Türk kökenli Azerbaycan dilinin ve aynı dili konuşan halkın oluşması, diğer bir deyişle, bu dilin genel iletişim aracına dönüşmesi uzun süren, birkaç yüzyıl süren bir süreç olmuştur. Nüfusun etnik bünyesinde Türk boylarının sayısı gibi ekonomik, siyasi, kültürel etkisi arttıkça dilin faaliyet alanı da genişlemiş ve böylece, bazı etnik ve antropolojik özelliklerini bugün de korumayı bilen çeşitli etnik gruplar ortak kültürel-manevi ve dini topluluğu olan bir halk halinde birleşmişlerdir.

dili büyük bir mesafe alınmış eski edebi dillerden biridir. “Kitab-i Dede Korkut” dastanlarının dili edebi dilimizin sözlü türü olarak kabul edilirse, şu anda halka iletişim aracı olarak hizmet eden dilin yaşı 1300 yıldan fazla sayılabilir. Azerbaycan edebi dilinin tarihi ise şimdilik eldeki bulgulara göre XIII yüzyıldan başlar.

Azerbaycan dilinin öz 800 yıla yakın gelişimi süresince iki büyük dönemi kapsamaktadır. Eski dönem adlandırılan birinci dönem XIII yüzyıldan XVIII, yeni adlandrıla bilen ikinci dönem ise XVIII yüzyıldan yaşadığımız günlere kadar olan bir dönemi kapsamaktadır.

Muradov

Muradov

Blogger

DİL” için 3 yorum

Bir Cevap Yazın